Faydalř Bilgiler / Aile Planlama

Aile planlama genel olarak ├žiftlerin ne zaman ├žocuk sahibi olmak istediklerini planlamas─▒ olarak alg─▒lan─▒r.┬á Ancak bu konu i├žine do─čum kontrol y├Ântemleri, seks e─čitimi, bula┼č─▒c─▒ hastal─▒klardan korunma, hatta gebe kal─▒nmak istendi─činde gebelik ┼čans─▒n─▒ artt─▒racak y├Ântemlerin ├Â─črenilmesi konular─▒ da girer. Aile planlama ├žo─ču zaman do─čum kontrol y├Ântemleri ile e┼č anlaml─▒ d├╝┼č├╝n├╝l├╝r. Genellikle tek e┼čli kad─▒nlar─▒n ├žocuk say─▒lar─▒n─▒ istenilen say─▒da tutabilmesi i├žin yap─▒lmas─▒ gerekenler olarak alg─▒lan─▒r.

CumhuriyetÔÇÖin kurulu┼čundan g├╝n├╝m├╝ze kadar T├╝rkiyeÔÇÖnin n├╝fus yap─▒s─▒nda farkl─▒ d├Ânemler ya┼čanm─▒┼čt─▒r.┬á Birinci d├Ânemde (1923-1955) ├Âl├╝m h─▒zlar─▒ d├╝┼čm├╝┼č, do─čurganl─▒k ve n├╝fus da artma g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. ─▒kinci d├Ânemde (1955-1985) do─čurganl─▒k h─▒z─▒nda azalma olmu┼č, ancak bebek ├Âl├╝mleri ve genel ├Âl├╝m h─▒z─▒nda azalma olmas─▒ nedeni ile gene n├╝fus artmaya devam etmi┼čtir. ├ť├ž├╝nc├╝ d├Ânemde ise hem do─čurganl─▒k h─▒z─▒, hem de ├Âl├╝m h─▒z─▒ azalm─▒┼č, ancak n├╝fus art─▒┼č h─▒z─▒nda da paralel azalma ger├žekle┼čmi┼čtir (%1,8)

T├╝rkiye B├╝y├╝k Millet Meclisindeki uzun tart─▒┼čmalardan sonra 1965 y─▒l─▒nda do─čurganl─▒─č─▒n azalt─▒lmas─▒ y├Ân├╝nde bir politika benimsenmi┼č ve 557 say─▒l─▒ ilk n├╝fus planlama yasas─▒ kabul edilmi┼čtir.┬á Bu yasaya g├Âre a┼ča─č─▒daki maddeler yasal hale gelmi┼čtir.

  • Gebeli─či ├Ânleyici y├Ântemlerle ilgili bilgi ve e─čitim verilmesi
  • Cerrahi sterilizasyon y├Ântemleri hari├ž t├╝m gebeli─či ├Ânleyici y├Ântemlerin sunulmasi
  • Yalnizca tibbi nedenlerle isteyerek d├╝┼č├╝klere ve cerrahi sterilizasyona izin
  • verilmesi.

Bu yasa pek├žok sorunu ├ž├Âzd├╝─č├╝ halde yetersiz kalm─▒┼č, isteyerek ve provoke d├╝┼č├╝klerin ├žo─čalmas─▒, buna ba─čl─▒ ├Âl├╝mlerin ├žok artmas─▒ sa─čl─▒k politikalar─▒nda de─či┼čiklik yap─▒lmas─▒n─▒ gerekli k─▒lm─▒┼čt─▒r. 1981 y─▒l─▒nda 450 bin kad─▒n─▒n d├╝┼č├╝k yapt─▒─č─▒ ve bunlar─▒n b├╝y├╝k k─▒sm─▒n─▒n isteyerek yap─▒lan d├╝┼č├╝k oldu─ču tahmin edilmektedir.┬á 1983 y─▒l─▒nda 2827 noÔÇÖlu ikinci n├╝fus planlama yasas─▒ T├╝rkiyeÔÇÖde askeri rejim iktidarda iken kabul edilmi┼č, uygulamaya 1984 de ge├žilmi┼čtir. Halen bu yasa ge├žerliliktedir. Bu yeni yasada radikal de─či┼čimler yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

  • 10 haftaya kadar olan gebelikler iste─če ba─čl─▒ sonland─▒r─▒labilinir.
  • 10 haftanin ├╝zerindeki gebelikler ancak tibbi nedenlerle sonland─▒r─▒labilinir.
  • Hastanelerde ve Ana ├çocuk Sa─čl─▒─č─▒ Merkezlerinde kad─▒n hastal─▒klari ve do─čum uzmanlar─▒n─▒n denetimi alt─▒nda ├Âzel e─čitim alm─▒┼č pratisyen hekimler 5 haftaya kadar gebelikleri sonland─▒rabilirler.┬á Buna menstruel reg├╝lasyon ismi verilmektedir.
  • Erkek ve kad─▒nlara g├Ân├╝ll├╝ cerrahi sterilizasyon uygulanabilir
  • Doktor, hem┼čire ve ebeler rahim i├ži ara├ž (spiral) uygulamas─▒ yapabilirler.

Bu yasan─▒n ard─▒ndan bir s├╝re isteyerek d├╝┼č├╝k yapanlar─▒n say─▒s─▒nda artma olmu┼č, 1990 y─▒l─▒ndan sonra muhtemelen e─čitim hizmetleri sayesinde azalmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r.┬á ─▒steyerek d├╝┼č├╝k h─▒z─▒ 1983 de 100 gebelikte 12,1 iken, 1988 de 18 1998 de 14,5 ve 2003 de 11,3 olmu┼čtur.

T├╝rkiyeÔÇÖde modern aile planlamas─▒ y├Ântemlerinin kullan─▒lma s─▒kl─▒─č─▒ 1988 de %31 iken 2003 de %42,5 olmu┼čtur. Bu art─▒┼č sevindirici olmakla birlikte yeterli olmaktan uzakt─▒r.

T├╝rkiyeÔÇÖde Aile Planlama Hizmetlerinin Kullan─▒m─▒ndaki de─či┼čim


Gebeli─či ├Ânleyici y├Ântem

Evli Kad─▒n Y├╝zdesi

1988

1993

1998

2003

Herhangi bir y├Ântem

63,4

62,6

63,9

71,0

Herhangi bir modern y├Ântem

31,0

34,5

37,7

42,5

Hap

62

4,9

37,7

42,5

RIA

14,0

18,8

19,8

20,2

Kondom

7,2

6,6

8,2

10,8

T├╝p Ligasyonu

1,7

2,9

4,2

5,7

Di─čer

2,0

1,3

1,1

1,1

Geleneksel Y├Ântemler

32,3

28,1

26,1

28,5

Takvim

3,5

1,0

1,1

1,1

Geri Çekme

25,7

26,2

24,4

26,4

Di─čer

3,1

0,9

0,6

1,0

Korunma Yok

36,6

37,4

36,1

29,0

TOPLAM

100,0

100,0

100,0

100,0

Aile planlama y├Ântemlerinin s─▒n─▒fland─▒r─▒lmas─▒


Modern

Geleneksel

Geri d├Ân├╝┼č├╝ml├╝

Geri d├Ân├╝┼č├╝ms├╝z

Kad─▒n

Erkek

RIA

Geri Çekme

RIA

 

RIA

Geri Çekme

Hap

Takvim

Hap

 

Hap

Takvim

Kondom

Vaginal Du┼č

Kondom

 

Kondom

Kondom

Spermisit

Di─čer

Spermisit

 

Spermisit

 

Diyafram

 

Diyafram

 

Diyafram

 

Depo Provera

 

Depo Provera

 

Depo Provera

 

Mesigyna

 

Mesigyna

 

Mesigyna

 

Implant

 

Implant

 

Implant

 

T├╝p Ligasyonu

 

 

T├╝p Ligasyonu

T├╝p Ligasyonu

 

Vazektomi

 

 

Vazektomi

 

Vazektomi