Bilgilendirme / Rahim Ağzı Yarası Tanısı ve Tedavisi

RAHÝM AÐZI YARALARI (SERVÝSÝT)

Halk arasýnda rahim aðzýnda yara olarak bilinen servisit en sýk karþýlaþýlan jinekolojik problemlerden birisidir. Kadýnlarýn yarýsýndan fazlasý hayatýnýn bir döneminde bu hastalýða yakalanýr. Yaþý ne olursa olsun cinsel yönden aktif her kadýn servisit için uygun bir adaydýr. Kasýk aðrýsý ve vajinal akýntýsý olan kadýnlarýn çoðunda baþka bir hastalýkla bir arada ya da tek baþýna mutlaka servisit bulunur. Belirtileri diðer pek çok hastalýða benzediði ve spesifik yakýnmalar yaratmadýðý için kiþinin kendi kendine servisitten þüphelenmesi zordur. Genelde baþka bir nedenden dolayý yapýlan jinekolojik muayene ile fark edilir.

Genel anlamý ile servisit rahim aðzý dokusunun iltihabýdýr. Çok büyük bir olasýlýkla bir enfeksiyona baðlýdýr ancak bazen irritasyon ya da travma sonrasý da ortaya çýkabilir.

Belirtileri

Servisitin ilk belirtisi adet kanamasýnýn bitiþini takip eden dönemde ortaya çýkan vajinal akýntýdýr. Diðer belirtiler arasýnda anormal vajinal kanama, kaþýnma, vajinada yanma, iliþki esnasýnda aðrý, idrar yaparken yanma ve bel aðrýsý bulunur. Hafif vakalarda herhangi bir bulgu olamayabilir ancak olay ilerledikçe kötü kokulu ve iltihabi bir akýntý ortaya çýkar.

Uzamýþ ve tedavi edilmemiþ bir servisit mukus yapýmýný bozarak spermlerin servikal kanala giriþini bozabilir ve kýsýrlýða yol açabilir. Servisiti olan gebe bir kadýnda da düþük ve erken doðum riski bulunur. Bu tür annelerden doðan bebeklerde doðum sonrasý akciðer be göz enfeksiyonlarý normalden daha fazla görülür.

Taný

Servisit, yani serviksin iltihabý, vücudun normal çalýþan savunma mekanizmalarýnýn bir sonucudur. Herhangi bir dokuda yaralanma, irritasyon ya da enfeksiyon olduðunda beyaz kan hücreleri yani akyuvarlar o bölgeye göç ederler ve bu bölgedeki kan akýmý artar. Bu olay serviskte olduðunda, normalde açýk pembe olan serviks kýzarýr ve þiþer. Bu durum muayenede yara þeklinde görülebilir. Servisit tanýsý genelde jinekolojik muayene ile konsa da tanýdan emin olmak ve ayrýcý taný yapabilmek için bazý ek tetkikler gerekebilir.

Bunlar Biopsi: Eðer rahim aðzý ileri derecede anormal görünüyor ise lokal anestezi altýnda serviks biopsisi alýnabilir. Ýþlem esnasýnda þüpheli alanlardan örnek alýnýr. Eðer tek bir alan belirlenemiyorsa saat 3,6,9 ve 12 hizalarýndan biopsi alýnýr ve patolojik incelemeye gönderilir.

Kolposkopi: Rahim aðzýnýn ýþýk altýnda büyütece benzer bir optik alet yardýmý ile incelenmesidir. Þüpheli alanlarý daha kolay ortaya çýkarmak için kolposkopi öncesi rahim aðzý bir takým kimyasal maddeler ile silinir ve daha sonra boyanýr. Dokunun boya tutmadaki farklýlýklarýna göre biyopsi alýnacak yer tespit edilir. Kolposkopi ile rahim aðzýndaki kýlcal damarlarýn yapýlarý da deðerlendirilir ve anormal damarlanma olup olmadýðý saptanýr. Bu damarlanma deðiþiklikleri servisit ile kötü huylu hastalýklarýn ayrýmýnda önemlidir.

Smear: Servikal enfeksiyonu ve erken dönem serviks kanserinin taramasýnda kullanýlýr. Smear her kadýnýn yýlda 1 defa yaptýrmasý gerek son derece basit ancak bir o kadar da önemli bir testtir.

Nedenleri

Servisitin baþarýlý þekilde tedavi edilebilmesi altta yatan nedeninin tanýmlanmasý ile ilgilidir. Eðer buna neden basit bir irritan madde ise bu maddenin kullanýlmamasý sorunu çözecektir. Eðer altta yatan sebep bir enfeksiyon ise bu enfeksiyonun uygun þekilde tedavisi, servisit problemini de çözecektir. Servisite neden olan en önemli 3 mikroorganizma klamidya, gonore ve trikomonasdýr. Bunun dýþýnda bazý allerjik maddeler de bu duruma yol açabilir.

Tedavi

Eðer servisit durumu uzamýþ ise ve altta yatan etkenin tedavisine raðmen servisit tablosunda gerileme yoksa serviskteki anormal hücreleri tahrip etmek için bazý küçük cerrahi giriþimler yapýlabilir. Bunlardan en sýk kullanýlan koterizasyon ve krioterapidir. Koterizasyon ýsý yardýmý ile tahrip etmektir. Halk arasýnda bu iþleme yara yakma adý verilir. Krioterapi ise sývý karbondioksit veya azot yardýmý ile anormal dokularýn dondurulmasýdýr. Buna da halk arasýnda yara dondurma ismi verilir. Son olarak da Lazer ile hücrelerin tahribi uygulanabilir. Koter: Kronik servisitteki en eski ve en klasik yöntemdir. Kalem þeklinde bir probun ucundan elektrik akýmý geçirilerek ýsý elde edilir. 3 yöntem arasýnda en son tercih edilmesi gereken tedavidir. Ýþlem esnasýnda çok hafif aðrý olabilir. Ýþlem sonrasý oluþan nedbe dokusu rahim aðzý kanalýnda týkanmalara yol açabilir.

Kriyoterapi: Kotere göre bazý avantajlarý vardýr.Daha az aðrýya neden olur, ve daha kontrollü bir doku tahribine olanak tanýr. Daha az nedbe dokusu oluþmasýný saðlar.Bu nedenle servikal kanalda daralmaya yol açmaz. Tabanca þeklinde bir cihaz ile uygulanýr. Bu tabancanýn ucunun deðdiði yerler donar. Ýþlem herhangi bir anestezi uygulanmadan yapýlýr. Son derece basit ve yaklaþýk 10 dakika süren bir iþlemdir.

Lazer: Dokularýn lazer ile tahrip edilmesidir. Kriyoterapiye bir üstünlüðü yoktur.

Tedavi þekli ne olursa olsun hücrelerin tahrip edilmesini takiben 1-2 hafta kadar süren bol sulu bir vajinal akýntý görülür. Bu süre zarfýnda lekelenme þeklinde kanamalar olabilir bu nedenle iþlemlerden sonra 2 hafta kadar cinsel iliþkiden kaçýnmak gerekir. Tamamen iyileþme 6-8 hafta kadar alabilir.

Önlemler

Servisitten korunmak ya da erken dönemde teþhis edilmesini saðlamak için bazý basit önlemler yeterlidir. Çok emin olmadýðýnýz kiþiler ile iliþkiye girmeyin.

Partnerinizde gonore belirtileri varsa hemen doktorunuzla görüþün

Vajinal akýntý varlýðýnda muayene olmayý geciktirmeyin

Herhangi bir þikayetiniz olmasa bile yýlda 1 kez jinekolojik muayeneden geçin

Kokulu tampon, deodorant gibi irritan maddeleri kullanmayýn