Bilgilendirme / Riskli Gebelik Takibi

Y├╝ksek Riskli Gebelik Takibi

Amniosentez nedir?

Anne karn─▒nda b├╝y├╝mekte olan bebe─čin i├žinde y├╝zd├╝─č├╝ s─▒v─▒dan bir miktar al─▒nmas─▒na amniosentez denir. Bu i┼člem bir doktor muayenehanesi veya hastanede yap─▒labilir. Amniosentez i├žin en uygun zaman son adet tarihinden itibaren say─▒ld─▒─č─▒nda 16-18. gebelik haftalar─▒d─▒r.

Amniosentez i┼čleminden ├Ânce bir uzman taraf─▒ndan detayl─▒ ultrasonografi yap─▒l─▒p bebe─čin geli┼čimi, anomali taramas─▒, plasentan─▒n yeri, amniotik s─▒v─▒ miktar─▒ incelenip, giri┼čimin yap─▒laca─č─▒ yer tespit edilir. Daha sonra ultrasonografi e┼čli─činde ince bir i─čne ile anne karn─▒ndan rahim i├žine bebekten uzak bir yere girilir. Yakla┼č─▒k 16-18 cc s─▒v─▒ al─▒narak i┼člem sona erdirilir.

Amniosentez ile elde edilen s─▒v─▒ bebekten d├Âk├╝len h├╝creleri i├žerir. Bu h├╝creler laboratuarda ├╝retilir. Ortalama 2-3 hafta s├╝ren bu i┼čleme k├╝lt├╝r denir. K├╝lt├╝r sonunda h├╝crelerin i├žindeki kromozomlara bak─▒larak sonu├ž bildirilir.

Amniosentez a─čr─▒l─▒ bir i┼člem de─čildir. ─▒┼člem s─▒ras─▒nda bir miktar bask─▒ hissi olabilir. Giri┼čimi takiben ultrasonografi ile tekrar kontrol yap─▒l─▒r. Anne aday─▒ bir s├╝re dinlendikten sonra iki g├╝n yatak istirahat─▒ ├Ânerilerek evine g├Ânderilir. ─▒┼člemden sonra bir hafta cinsel ili┼čki ├Ânerilmez.

Amniosentez kimlere uygulan─▒r?

─▒leri Anne Ya┼č─▒: Anne ya┼č─▒n─▒n ilerlemesiyle yumurtada b├Âl├╝nme s─▒ras─▒nda bir tak─▒m de─či┼čiklikler meydana gelir. Bu durum kromozom say─▒s─▒nda de─či┼čikliklere yol a├žar. Anne ya┼č─▒na ba─č─▒ml─▒ olarak g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒ artan kromozom bozukluklar─▒n─▒n ba┼č─▒nda Down sendromu (Mongolizm) gelir. Zeka gerili─či ve baz─▒ organ bozukluklar─▒yla seyrede bu sakatl─▒k normal toplumda 720’de 1 g├Âr├╝l├╝rken 35 ya┼č─▒n ├╝zerindeki gebelerde g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒ 200’de 1’e iner. Bu nedenle 35 ya┼č─▒n ├╝zerindeki gebelere amniosentez ├Ânerilir.

Ailede kromozom bozuklu─ču veya genetik bir hastal─▒k ├Âyk├╝s├╝:

Gebede, e┼činde, daha ├Ânceki ├žocuklar─▒nda veya yak─▒nlar─▒nda kromozom bozuklu─ču ├Âyk├╝s├╝ varsa amniosentez ├Ânerilir. Ayn─▒ ┼čekilde genetik k├Âkenli hastal─▒k mevcutsa ebeveynler ta┼č─▒y─▒c─▒ olabilir. Bu durumda da genetik dan─▒┼čma ve amniyosentez ├Ânerilir. Ancak amniosentezde de g├Âr├╝lemeyebilecek ya da ├Âzel baz─▒ testlerle anla┼č─▒labilecek hastal─▒klar mevcuttur.

├ť├žl├╝ tarama testinde artm─▒┼č risk saptamas─▒:

Bilindi─či gibi Down sendromunda 35 ya┼č─▒n alt─▒ndaki gebeliklerde de rastlanmaktad─▒r. Bu gruptaki gebelerin sadece ya┼člar─▒na bak─▒larak risk tayini yap─▒lmas─▒n─▒n yeterli olmad─▒─č─▒ g├Âr├╝lm├╝┼č ve bir tarama testi olarak ├╝├žl├╝ test ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. ├ť├žl├╝ test 16-18. gebelik haftalar─▒nda anne kan─▒nda yap─▒l─▒r. Sonu├ž istatistiksel olarak saptanan bir risk hesab─▒d─▒r. Buna g├Âre artm─▒┼č bir risk saptan─▒rsa bebe─čin Down sendromu ve di─čer baz─▒ kromozom bozukluklar─▒ i├žin anne ya┼č─▒yla beklenenden daha fazla bir riske sahip oldu─ču anla┼č─▒l─▒r. Ancak bu hi├žbir zaman bebek Down sendromu veya sakat anlam─▒na gelmez. Yap─▒lacak i┼člem bebe─če daha dikkatli bakmak ve amniosentez uygulayarak ger├žek sonucu bulmakt─▒r.

Detayl─▒ ultrasonografide anomali saptamas─▒:

Gebeli─čin 20-22. haftalar─▒nda bebe─čin geli┼čimini de─čerlendirmek ve anormalleri tespit etmek i├žin detayl─▒ ultrasonografi yap─▒l─▒r. Bunun sonucunda bir sakatl─▒k saptan─▒rsa amniosentez baz─▒ durumlarda ├Ânerilir.

Amniosentez riskleri nelerdir?

├çok nadir olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kmakla birlikte amniosentezin en ciddi riski bebe─čin d├╝┼č├╝kle kaybedilmesidir. Baz─▒ d├╝┼č├╝kler ise az say─▒da olmakla birlikte amniosentez nedeniyle olur. Amniosentez nedeniyle bebe─čin kaybedilme riski ortalama 200’de 1’den azd─▒r.

Gebelerin %1’inde bazen amniosentezden sonra vaginadan az miktarda kanama, s─▒v─▒ gelmesi veya a─čr─▒ ┼čikayeti olabilir. Bunlar─▒n ├žo─ču d├╝┼č├╝─če neden olmaz. Ancak bu ┼čikayetleri olan gebelerin doktorunu aramas─▒ ve ├Ânerilere uymas─▒ gerekmektedir.

Hastalar─▒n amniosentezle ilgili korktuklar─▒ ┼čeylerden biri de i─čnenin bebe─če de─čmesi veya zarar vermesidir. ─▒┼člem ultrasonografi alt─▒nda yap─▒ld─▒─č─▒ i├žin bu pek m├╝mk├╝n de─čildir. Amniosentez yap─▒lacak gebenin kan grubu Rh negatif, baban─▒n kan grubu Rh positif ise i┼člemden sonra anneyi kan uyu┼čmazl─▒─č─▒ riskinden korumak i├žin Rh immunglobulin uygulan─▒r. ├çok nadir de olsa bazen amniosentez s─▒ras─▒nda yeterli s─▒v─▒ elde edilemeyebilir veya k├╝lt├╝rde yeterli ├╝reme olmayabilir. Bu durumda tekrar amniosentez yap─▒lmas─▒ gerekir.